Lang geleden zat ik in een relatie die ronduit slecht voor me was. Ik leed veel — emotioneel, lichamelijk en mentaal — maar toch bleef ik naar hem teruggaan. Ik kon maar niet begrijpen waarom die aantrekkingskracht zo sterk was. Waarom ik iets wat me kapotmaakte niet gewoon kon loslaten. Waarom ging ik telkens terug?
Nu, achteraf, kan ik zien dat hij mij iets gaf waar ik mijn hele leven naar verlangd had: aandacht, warmte, aanraking, genegenheid, zachtheid en echte nabijheid van een man. Iets waarvan ik later besefte dat ik het als kind heb gemist.
Als je zo lang zonder die vorm van liefde hebt geleefd, kan zelfs een klein beetje ervan voelen als alles. Mijn lichaam en mijn hart herkenden eindelijk iets waar ze al jaren honger naar hadden. Daardoor ging ik steeds meer terug verlangen.
Ik werd als het ware verslaafd aan de liefde. De momenten van warmte waren zó intens waardevol, maar werden vaak afgewisseld met afstand, onzekerheid en verdriet. Ik bleef verlangen naar dat gevoel van verbinding. Niet alleen omdat ik hem miste (al dacht ik dat toen wel), maar omdat ik via hem iets voelde wat ik nog nooit zo diep had ervaren: een intens, euforisch, misschien wel hemels gevoel.
Achteraf begrijp ik dat dit niet alleen emotioneel was, maar ook lichamelijk. Op de momenten dat hij liefdevol en dichtbij was, maakte mijn lichaam onder andere dopamine en endorfines aan. Dat gaf een gevoel van geluk, verbondenheid en opluchting. Maar wanneer hij afstand nam of onvoorspelbaar was, schoten juist stresshormonen zoals cortisol en adrenaline omhoog. Mijn lichaam ging voortdurend heen en weer tussen spanning en ontspanning. Juist die afwisseling kan ervoor zorgen dat de momenten van liefde nóg waardevoller en intenser gaan voelen.
Dat is ook waarom loslaten zo moeilijk kan zijn. Je wilt mentaal wel loslaten; je weet donders goed dat de relatie niet klopt. Maar je lichaam verlangt nog steeds naar die momenten waarop alle spanning even wegviel en je je geliefd voelde. Je hunkert ernaar, omdat het voelt alsof dat de enige plek is waar je echt gelukkig bent. Dat betekent niet dat dit de enige verklaring is voor waarom iemand blijft, maar het kan wel helpen te begrijpen waarom wilskracht alleen vaak niet genoeg is om zo'n patroon te doorbreken. Het kan voelen alsof je ergens van moet afkicken. En dat maakt het zo zwaar.
Later begreep ik dat het verlangen naar liefde nooit het probleem was. Dat verlangen is diep menselijk. Alleen was het verbonden geraakt aan iemand die mij ook pijn deed. Nu weet ik dat liefde niet ten koste hoeft te gaan van mezelf. En precies daarom kies ik daar niet meer voor.
Pas toen ik met mildheid naar mezelf kon kijken, ontstond er ruimte om andere keuzes te maken.